Bazylika katedralna, nazywana matką wszystkich kościołów w diecezji, to nasza najważniejsza świątynia. Jest kościołem biskupa diecezjalnego, a także miejscem sprawowania głównych uroczystości diecezjalnych.

Zgodnie z liturgią

W ciągu roku są dwa dni szczególnie ważne dla każdej świątyni: dzień jej patrona i rocznica jej poświęcenia. Istnieją 2 liturgiczne formy oddania budowli do celów kultu. Pierwsza to pobłogosławienie kościoła, a druga to jego poświęcenie. Dawniej zwane było konsekracją, lecz obecnie termin ten jest używany wyłącznie w odniesieniu do ludzi. Poświęcenie (konsekracja) ma uroczystszą formę. Przewodniczy mu biskup sprawujący bogate obrzędy. Od budowniczych otrzymuje on klucze do świątyni, a po otwarciu drzwi jako pierwszy do niej wchodzi, wprowadzając lud. Podczas uroczystej Eucharystii kropi ołtarz i ściany wodą święconą, namaszcza też ołtarz i ściany olejem krzyżma. W ołtarzu umieszcza się ponadto relikwie świętych, zapala światła i okadza nową świątynię. Po raz pierwszy też umieszcza się Najświętszy Sakrament w tabernakulum. Jak zapisano w przepisach liturgicznych, „aby bardziej uwidocznić znaczenie i godność Kościoła lokalnego, obchodzi się rocznicę poświęcenia jego kościoła katedralnego jako uroczystość w samym kościele katedralnym, a w innych kościołach diecezji jako święto”.

Data poświęcenia

Po utworzeniu diecezji sosnowieckiej świątynię parafialną pw. Wniebowzięcia NMP podniesiono do godności katedry biskupa sosnowieckiego. W 1999 r., w 100. rocznicę istnienia parafii, Kongregacja ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów, na mocy specjalnych uprawnień udzielonych jej przez Jana Pawła II, nadała kościołowi katedralnemu tytuł bazyliki mniejszej.

Dniem, w którym w liturgii wspominamy poświęcenie (konsekrację), jest 8 sierpnia. Nie wiemy, jakie racje za tym przemawiały, jednak zachowane dokumenty świadczą bardziej o 6 sierpnia. Słusznie zauważył Adam Gołębiowski w opublikowanym w Internecie na stronie Sosnowiec Sakralne artykule Konsekracja kościoła pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Sosnowcu, że przez lata narosło wiele nieporozumień odnośnie do daty poświęcenia tej świątyni. W różnego rodzaju publikacjach występują 3 warianty dat: 6 lipca 1910 r. (m.in. podane w publikacji ks. Jana Związka zamieszczonej w pracy zbiorowej Sosnowiec obraz miasta i jego dzieje); 8 sierpnia 1910 r. (Katalog Diecezji Sosnowieckiej 2008) oraz 29 października 1910 r. (Informator jubileuszowy Diecezji Sosnowieckiej w 20. rocznicę powstania 1992-2012).

We wnętrzu bazyliki na ścianie prezbiterium znajduje się tablica pamiątkowa z tekstem w języku łacińskim. Oto tłumaczenie: „Na większą chwałę Bożą kościół ten pod tytułem Wniebowzięcia NMP konsekrowany został dnia 6 miesiąca sierpnia Roku Pańskiego 1910 przez Najdostojniejszego i Najczcigodniejszego Pana Augustyna Łosińskiego Biskupa Kieleckiego i jego dzień rocznicy poświęcenia wyznaczony na niedzielę po oktawie Narodzenia tejże NMP”.

Również w budynku plebanii parafii katedralnej zobaczyć można Pamiątkę Konsekracji z 6 sierpnia 1910 r., wykonanej w firmie Bracia Altman. A w Gazecie Kieleckiej z tego czasu napisano m.in.: „W sobotę [6 sierpnia] J.E. ks. Augustyn Łosiński biskup kielecki poświęcił nową i wspaniałą świątynię sosnowiecką. Powstała ona z inicyatywy i za staraniem b. proboszcza [w l. 1899-1908] Rocha Dominika Milberta i ze składek przeważnie robotników. Nowy kościół w Sosnowcu wzniesiony według planu śp. Karola Kozłowskiego, budowniczego z Warszawy, jest ozdobą miasta”.

Jubilatce życzymy, by nadal zachwycała Bogiem i pięknem, które do Niego prowadzi.