Anna Cichobłazińska: - Człowiek honoru, zasługujący na zaufanie, wiarygodny, uczciwy, mądry to cechy, które w opinii publicznej coraz rzadziej przynależą osobom sprawującym ważne funkcje w życiu społecznym. Potrzeba ludzi prezentujących te właśnie wzory zachowań szczególnie zauważalna jest w środowisku szkolnym. Nauczyciel cieszący się autorytetem wśród uczniów, rodziców i innych nauczycieli to najlepszy wychowawca.

Anna Pawłowska: - To prawda i wbrew wszechobecnej kampanii w mediach, że uznane wartości, wzory czy autorytety dawno się zestarzały, że teraz jest moda na konformistyczny stosunek do świata, wypowiedzi młodych ludzi świadczą o czymś zupełnie innym. Młodzież pragnie, aby nauczyciel był dla niej wzorem, nie ceni wcale nauczyciela "luzaka" czy "kumpla". Ma bardzo wysokie wymagania, m.in. odnośnie do wiedzy nauczyciela - to nie może być wiedza książkowa. Młodzi ludzie szanują nauczyciela posiadającego wszechstronną wiedzę, chcą się od niego uczyć. Bardzo znamienne jest artykułowanie potrzeby oparcia w nauczycielu. W poszukiwaniach wieku młodzieńczego, kryzysach, załamaniach bardzo liczą na swojego nauczyciela. Wiedzę tę zebrano w czasie badań w częstochowskich szkołach podstawowych, gimnazjach i ponadpodstawowych przeprowadzonych przez trzy Regionalne Ośrodki Doskonalenia Nauczycieli: w Częstochowie, Bielsku-Białej i Katowicach. Z relacji osób analizujących zapis tych wielogodzinnych rozmów (badania objęły również grupę nauczycieli i rodziców) wynika, że jest to wołanie najpierw o wychowawcę, a później o nauczyciela jako o osobę, która przekazuje wiedzę.

- W jaki sposób to wołanie młodych o autorytet może dotrzeć do współczesnego nauczyciela?

- Na pewno ważna jest głęboka refleksja nad tym problemem. Nie jest łatwo kształtować wzory zachowań i wartości, które były od lat deprecjonowane. Ale o potrzebie rozmowy na temat oczekiwań młodzieży, rodziców i innych nauczycieli niech świadczy liczba zgłoszeń na wojewódzką konferencję, która odbyła się 9 października pod patronatem marszałka województwa śląskiego Jana Olbrychta w gmachu Sejmu Śląskiego na temat Autorytet nauczyciela w polskiej oświacie. Naukowcy i praktycy przybliżali problematykę kształtowania się autorytetu nauczyciela w ujęciu historycznym, formowania osobowości nauczyciela w procesie kształcenia i doskonalenia zawodowego, skutków przemian społeczno-ustrojowych w Polsce w aspekcie wzorów osobowych nauczycieli. Omawiana była także problematyka autorytetu nauczyciela w kontekście reform oświatowych w Unii Europejskiej i wspomniane już badania nad autorytetem nauczyciela we współczesnej szkole. Do udziału w konferencji wpłynęło ponad 700 zgłoszeń od nauczycieli z całego województwa śląskiego. Mogliśmy zaprosić zaledwie połowę zainteresowanych pedagogów. Uzasadnia to potrzebę kontynuacji tej tematyki w formie warsztatów i seminariów. Planujemy również wydanie publikacji, w której znajdzie się zapis wykładów i dyskusji panelowej, które miały miejsce w czasie konferencji.

- Autorytet to pojęcie uniwersalne. Przekracza granice wieku, krajów, różnic kulturowych czy religijnych. Jak w naszych warunkach, także regionalnych, należałoby pracować nad wzmacnianiem roli autorytetu w formowaniu młodego pokolenia?

- Konkretny człowiek jest autorytetem dla młodego pokolenia niezależnie od naszych przekonań. Świadczy o tym choćby postać Ojca Świętego, który przyciąga do siebie miliony młodych ludzi z całego świata. Musimy tylko zrozumieć potrzeby młodych poszukujących wiarygodności i kształtować nasze postawy wedle tych potrzeb, niezależnie od szumu medialnego, któremu jesteśmy poddawani my, dorośli, i nasze dzieci. Temu mają służyć inicjatywy samorządowe województwa śląskiego, które wpływają na rozwój osobowy nauczycieli i wspomagają pracę programową szkół i placówek oświatowych. Jest to ważne w realiach nowego województwa, które powstało w wyniku reformy ustrojowej z 1998 r. I choć jego teren obejmuje ziemie o różnym doświadczeniu historycznym, politycznym i gospodarczym, to zamieszkiwany jest przez jeden naród, przekazujący kulturę z pokolenia na pokolenie. I ta kultura zakorzeniona w dwu tysiącach lat chrześcijaństwa jest naszym największym bogactwem, tak ważnym w dyskusjach o wejściu do Unii Europejskiej. Jako częstochowianka cieszę się, że inicjatywa podjęcia tematyki dotyczącej autorytetu nauczyciela we współczesnej polskiej szkole zgłoszona została w ramach propozycji programowych Regionalnego Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli w Częstochowie. Mam nadzieję, że rozpocznie ona publiczną dyskusję w województwie na temat autorytetu nauczyciela, podkreśli wartość zawodu nauczyciela oraz wskaże na konieczność działań różnych środowisk wzmacniających autorytet nauczyciela we współczesnej polskiej szkole.

- Dziękuję za rozmowę.