Konferencja

8 grudnia 2003 r. Oddział Szybkiej Diagnostyki Chorób Płuc w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym im. Najświętszej Maryi Panny w Częstochowie obchodził jubileusz 10-lecia istnienia. Konferencja zorganizowana z tej okazji dała możliwość przedstawienia pracy i rozwoju oddziału, a także szerszego spojrzenia na sytuację w dziedzinie chorób płuc w Polsce. Gości, którzy przybyli na uroczystość, przywitała ordynator - dr n. med. Wanda Terlecka, prowadząca ten oddział od początku jego istnienia. Z okazji jubileuszu przedstawiciele władz wojewódzkich, powiatowych i miejskich skierowali pod jej adresem serdeczne słowa podziękowania za zorganizowanie tego oddziału, troskę o jego stały rozwój i utrzymanie wysokiego poziomu opieki medycznej.
Uczestnicy konferencji wysłuchali wykładów poświęconych chorobom płuc. Rozpoczynając wykład nt. Postępy torakochirurgii w ostatnim dziesięcioleciu, prof. dr hab. n. med. Tadeusz Orłowski - kierownik Kliniki Chirurgii Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie nawiązał do swoich wieloletnich kontaktów z częstochowskim oddziałem, podkreślając, że przyjeżdża tu zawsze chętnie ze względu na dobrą współpracę i zapał zespołu. Następnie przypomniał, że rak płuca to najczęściej występujący nowotwór, a śmiertelność nim spowodowana jest większa niż śmiertelność z powodu wszystkich innych nowotworów razem wziętych. Leczenie utrudnia fakt, że nowotwór ten jest zwykle wykrywany w zbyt późnych stadiach choroby. W dalszej części wykładu Profesor omówił potrzebę wprowadzania badań przesiewowych, umożliwiających wykrywanie raka płuca we wczesnej fazie choroby, i przedstawił najnowsze metody leczenia tego schorzenia.
Kolejny ważny problem zdrowia publicznego w Polsce stanowi przewlekła obturacyjna choroba płuc. Z niepełnych danych wynika, że w Polsce z jej powodu umiera co roku 15 tys. osób. Zmianom w metodach jej leczenia poświęcony był wykład dr. hab. n. med. Jerzego Kozielskiego - kierownika Kliniki Gruźlicy i Chorób Płuc Śląskiej Akademii Medycznej w Zabrzu.
Problem gruźlicy w Polsce w okresie przemian organizacyjnych służby zdrowia przedstawił dr n. med. Ireneusz Szczuka - kierownik Zakładu Epidemiologii i Organizacji Walki z Gruźlicą Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie. W dość rozpowszechnionym mniemaniu zagrożenie tą chorobą to przeszłość. Tymczasem wskaźnik dla Polski wynosi 29,7 zachorowań na 100 tys. mieszkańców, podczas gdy np. w Szwecji - tylko 4,7. Wieloletnie obserwacje upoważniają do wyciągnięcia wniosku, że większa skuteczność w zwalczaniu tej choroby zależy od rozwiązania problemów ekonomicznych oraz właściwej organizacji służby zdrowia.

Z historii oddziału

Powstanie Oddziału Szybkiej Diagnostyki Chorób Płuc w Częstochowie oznaczało diametralną poprawę w dziedzinie leczenia chorób płuc w tym regionie. Do końca 1992 r. w pneumonologię na tym terenie nie inwestowano. W Częstochowie nie można było wykonać wiarygodnej spirometrii, nie wykonywało się tomografii klatki piersiowej ani bronchofiberoskopii, nie było możliwości pełnych konsultacji torakochirurgicznych.
Dopiero nowy oddział stał się placówką o szerokich możliwościach diagnozowania i leczenia. W pierwszej kolejności rozpoczęła działalność pracownia bronchoskopii, natomiast 8 grudnia 1993 r. - oddział szpitalny. Dzięki sponsorom oddział ten otrzymał aparaturę, która umożliwiła wykonywanie pierwszych w tym regionie badań bronchofiberoskopowych. Dr n. med. Wanda Terlecka, przedstawiając historię oddziału, stwierdziła, że odpowiedni poziom tych badań gwarantowała współpraca z dr. Dariuszem Ziorą, który aż do maja 1995 r. przyjeżdżał w każdą sobotę, by wykonywać badania wraz częstochowskimi lekarzami. Początkowo na oddziale pracowało tylko 2 lekarzy i 2 pielęgniarki, ale stopniowo przybywało wykwalifikowanej kadry medycznej. Obecnie pracuje tu 8 lekarzy i 15 pielęgniarek, 2 sekretarki medyczne oraz 2 pielęgniarki w poradni. Wszyscy lekarze tego zespołu oraz trzech spoza zespołu uzyskali drugi stopień specjalizacji w chorobach płuc. Pięciu lekarzy ma certyfikaty uprawniające do wykonywania bronchofiberoskopii, a troje, mających odpowiednie certyfikaty, wprowadziło wykonywanie USG opłucnej. Od maja 1996 r. rozpoczęto współpracę z prof. Tadeuszem Orłowskim, który zapewnia comiesięczną konsultację torakochirurgiczną oraz zabiegi diagnostyczne i lecznicze w klinice w Warszawie. W 1996 r. szpital zakupił kolejne bronchofiberoskopy, a także dodatkowe gazometry, monitory, defibrylator. W kolejnych latach systematycznie rosła liczba pacjentów. W sumie - w ciągu 10 lat istnienia na oddziale było leczonych 8 tys. pacjentów, a w poradni przyjęto 50 tys. chorych. Wykonano 6 tys. badań bronchofiberoskopowych oraz 20 tys. badań czynnościowych.
W roku 1998 zaczęły się pojawiać trudności finansowe szpitala. W 1999 r. rozpoczęła działalność instytucja kas chorych. Ta instytucja narzuciła oddziałowi nieprawidłowy kontrakt, zaniżony do 45 proc. wykonywanych wcześniej zadań. Od tamtej pory stale występują trudności w zaopatrzeniu w leki, brakuje pieniędzy na reperację aparatury, jest ciągły nacisk na redukcję etatów.

Dar

Służba chorym w takich trudnych warunkach była możliwa tylko dzięki ogromnej mobilizacji, nieustannej ciężkiej pracy oraz serdecznemu nastawieniu do chorych. Jak podkreśliła dr Wanda Trelecka: „Wierzymy, że darem jest każdy człowiek, z którym mamy do czynienia jako pacjentem. W codziennym działaniu czynimy wysiłek, abyśmy także stawali się darem dla człowieka, któremu służymy naszym czasem, wiedzą i cierpliwością”. Na zakończenie dr Wanda Terlecka podziękowała swojemu zespołowi, w którym pracują obecnie lekarze: zastępca ordynatora - lek. med. Włodzimierz Mierzwa, lek. med. Gabriela Kucharczyk-Rosiak, lek. med. Dorota Demkow-Stajno, lek. med. Anna Jankowska, lek. med. Anna Zajdel, lek. med. Jolanta Łyko-Nagi, lek. med. Włodzimierz Wróbel, pielęgniarka oddziałowa mgr Dorota Kowalik, oraz wszystkim pielęgniarkom i salowym. Podziękowała również osobom, które w okresie minionych 10 lat okazywały oddziałowi życzliwość i pomoc.