Marta Pietkiewicz: - Jak zrodził się pomysł utworzenia nowego kierunku studiów podyplomowych na Papieskim Wydziale Teologicznym? Czy spotkał się Ojciec lub Władze Uczelni z konkretnym zapotrzebowaniem na tego typu kwalifikacje?

O. Jerzy Tupikowski: - Na temat dodatkowych specjalizacji filozoficznych, głównie zaś w obrębie studiów podyplomowych mówiono w naszym środowisku akademickim już od kilku lat. Ostatnio jednak tamte wstępne projekty nabrały konkretnego kształtu głównie z uwagi na pojawiające się coraz częściej w przestrzeni publicznej debaty wokół idei stopniowego wprowadzania w szkolnictwie polskim - podstawowym, gimnazjalnym oraz średnim, zajęć z etyki. Nie wchodząc tutaj w kwestie natury światopoglądowej, chociaż - jak wiadomo - to one głównie „napędzają” całą machinę dyskusji wokół katechezy szkolnej, czyniąc tu swoisty „problemowy” pretekst do zastąpienia jej, przynajmniej częściowo, lekcjami z zakresu etyki, chcemy działać pozytywnie. Należy umacniać nasze dobrze uzasadnione przekonanie, że katecheza w jej dotychczasowym wymiarze oraz kształcie pozostaje niezagrożona. Niemniej jednak wydaje się czymś bardzo roztropnym przygotowywać takie kadry, które będą w stanie podjąć ewentualne nowe wyzwanie, jakim może się okazać prowadzenie zajęć szkolnych w zakresie etyki. Wystarczy dodać w tym kontekście jedynie, iż nie jest bez znaczenia to - wbrew lansowanym uproszczonym, obiegowym przekonaniom - jakiej etyki będzie się na różnych poziomach edukacji nauczać. Nie wystarczy bowiem powiedzieć, iż jest to po prostu naukowa dyscyplina normatywna oparta na ustaleniach ludzkiego rozumu, ponieważ pojawia się tu niebezpieczeństwo wielorakich relatywizacji. Chodzi więc o to, aby samo studium etyki, jak i jej nauczanie było rozumiane integralnie, tzn. aby to była etyka personalistyczna - wyrosła z prawdy i otwarta na prawdę o człowieku jako osobie i niezapominająca o swoim pierwszym źródle, jakim jest ustanowione przez Stwórcę prawo natury. Naturalnie, przywołany wyżej kontekst nie jest jedynym bodźcem do wzmożenia naszych wysiłków w celu utworzenia tego typu studiów podyplomowych. Są także inne, zwłaszcza te - związane z zapotrzebowaniem na studia humanistyczne o proweniencji w szerokim tego słowa znaczeniu filozoficznej, z podkreśleniem tego wewnętrznego światła, jakiego dostarcza solidna formacja antropologiczno-etyczna.

- Do kogo skierowane są te studia i co trzeba zrobić, żeby się na nie zapisać?

- Nadrzędnym celem studiów jest przygotowanie nauczycieli etyki (ewentualnie także filozofii) dla szkół podstawowych, gimnazjów oraz liceów; zdobycie i pogłębienie wiedzy w zakresie etyki przez nauczycieli (zwłaszcza) przedmiotów humanistycznych, które implikują problematykę etyczną, jak również filozoficzną. W związku z tym, adresatami naszych studiów są absolwenci wszystkich szkół wyższych (po licencjacie zawodowym bądź magisterium), a zatem nauczyciele szkół podstawowych, gimnazjów i liceów, ale nie tylko - także wszystkie osoby pragnące pogłębić swoją wiedzę ogólnofilozoficzną, z podkreśleniem dorobku filozofii klasycznej, zwłaszcza w obszarze chrześcijańskiego personalizmu. Szczegółowe informacje na temat wymaganych dokumentów znajdują się na stronie internetowej Uczelni: www.pwt.wroc.pl. Chociaż zajęcia rozpoczynają się już 19 lutego, to jednak dopuszczalny jest termin zgłoszeń aż do dnia 28 lutego br.

- Jak wygląda plan kształcenia?

- Nasze studia pomyślane są jako układ 3 semestrów. Łączna liczba proponowanych w ich toku zajęć dydaktycznych wynosi 360 godzin, a przewidywana częstotliwość spotkań to 15 zjazdów w semestrze (po 8 godz.). A oto zaproponowana przez nas struktura zajęć podzielonych na trzy semestry - w każdym po pięć bloków tematycznych: antropologia filozoficzna, bioetyka, dydaktyka filozofii, etyka ogólna, etyka społeczna i polityczna, etyka szczegółowa, filozofia religii, historia doktryn etycznych, historia filozofii starożytnej i średniowiecznej, historia filozofii nowożytnej i współczesnej, konwersatorium myśli Jana Pawła II, logika z elementami ogólnej metodologii nauk, metafizyka, pedagogika z elementami dydaktyki, wstęp do filozofii.

- Co daje ten kierunek studiów absolwentom - jakie możliwości pracy, jaką wiedzę...?

- Zakładane przez nas zdobyte kwalifikacje absolwentów to: znajomość fundamentalnej problematyki etycznej; biegłość w orientacji we współczesnych sporach i dyskusjach etycznych; umiejętność oraz biegłość w argumentacji w obszarze etyki; pogłębiona świadomość obecności pierwiastka moralnego w różnych dziedzinach kultury; przygotowanie dydaktyczne w zakresie nauczania etyki (lub filozofii). Poza tym, absolwent naszych studiów podyplomowych winien posiadać znajomość i biegłość w zakresie podstawowej i pogłębionej problematyki filozoficznej (głównie filozofia w edukacji). Powinien cechować się umiejętnością krytycznego i otwartego prezentowania poglądów, umieć podejmować rzetelną analizę i interpretację tekstów filozoficznych oraz zdolność formułowania oraz uzasadniania poglądów własnych. Absolwent otrzyma przygotowanie do roli nauczyciela filozofii w szkolnictwie gimnazjalnym i średnim; nauczania etyki, umiejętność podjęcia pracy edytorskiej i translatorskiej, dialogu społecznego oraz w zakresie wsparcia socjalnego; profesjonalnej animacji ruchów społecznych i samorządowych; popularyzowania kultury rodzimej, jak również dialogu międzykulturowego.

- Z jakim zainteresowaniem na tym etapie spotkał się pomysł? I czy, jeśli się przyjmie, będzie kontynuowany w kolejnych latach?

- W tej chwili wpływają już pierwsze komplety dokumentów, co oczywiście napawa nas radością oraz nadzieją na przyszłość. Ufamy, iż dydaktyczna propozycja - ta związana z proponowanymi tutaj studiami podyplomowymi oraz planowanymi od kolejnego roku akademickiego studiami filozoficznymi pierwszego oraz drugiego stopnia spotka się z zainteresowaniem wszystkich osób, którym leży na sercu troska o swoją formację intelektualną osobistą, a także dzielenie się poznaną prawdą z innymi.