Diecezja warszawsko-praska obchodzi 25 marca jubileusz dziesięciolecia swego istnienia. - Po dziesięciu latach można już powiedzieć - mówił Jan Paweł II do polskich biskupów i wiernych 9 marca 2002 r. - że wypełnia się to oczekiwanie, iż przestrzenna bliskość ułatwi nawiązywanie ściślejszych kontaktów pomiędzy biskupami a kapłanami i wiernymi w diecezjach.

Diecezja powstała 25 marca 1992 r. na mocy bulli Jana Pawła II, Totus Tuus Poloniae Populus, w której Ojciec Święty zreorganizował diecezje i prowincje kościelne w Polsce. Powstała ona z tej części bardzo rozległej wówczas archidiecezji warszawskiej, która położona była na wschód od Wisły i z jednej parafii diecezji płockiej - Rybienko Leśne oraz miejscowości: Arciechów, Kania Polska, Myszyniec, Popielarze i Zegrze Południowe. Diecezja obejmuje teren ok. 3300 km2. W jej skład wchodzą dzielnice prawobrzeżnej Warszawy oraz część Mazowsza w rozwidleniu Wisły, Bugu i Liwca, ograniczona na północy Nowym Dworem Mazowieckim, na wschodzie Jadowem i Kałuszynem, a od południa Karczewem i Latowiczem.

W 1992 r. budowy Kościoła warszawsko-praskiego zarówno w wymiarze materialno-organizacyjnym, jak też duchowym, podjął się - z woli Ojca Świętego - pierwszy ordynariusz bp Kazimierz Romaniuk. Wcześniej (od 1982 r.) był on biskupem pomocniczym Prymasa Polski kard. Józefa Glempa i jego wikariuszem generalnym w archidiecezji warszawskiej odpowiedzialnym za Wydział Administracji Ogólnej i Spraw Finansowych. W latach 1971-1982 był rektorem Wyższego Metropolitalnego Seminarium Duchownego w Warszawie.

W diecezji jest obecnie 158 parafii, w tym 149 placówek diecezjalnych i 9 zakonnych. Parafie zorganizowane są w 18 dekanatach. ( Dziesięć lat wcześniej, w chwili powstania diecezji, było 131 parafii w 14 dekanatach).

W diecezji pełni posługę 439 księży diecezjalnych i 30 zakonnych. Natomiast ok. 100 zakonników przebywa na terenie diecezji, ale nie pełni w niej funkcji, mając np. tu swoje domy generalne, wydawnictwa czy pracując naukowo. Okazale prezentują się zakony żeńskie. W blisko 120 domach zakonnych modli się i pracuje 1051 sióstr zakonnych. Istnieją dwa zgromadzenia na prawie diecezjalnym - Dominikanki Misjonarki Jezusa i Maryi z Zielonki oraz Instytut Terezjański w Świdrze. Ok. 80 członków mają instytuty świeckie.

W istniejących na terenie diecezji 547 szkołach i 190 przedszkolach pracę katechetyczną prowadzi 728 osób. Jest wśród nich 209 księży diecezjalnych, 28 księży zakonnych, 148 sióstr zakonnych oraz 343 katechetów świeckich. Średnio w diecezji na katechezę uczęszcza 95% uczniów. Najwięcej w szkołach katolickich (100%) oraz podstawowych i gimnazjach (po 98%). Najniższy jest odsetek uczęszczających na religię w przedszkolach (90%) i szkołach społecznych (92%) W szkołach zawodowych na katechezę uczęszcza 93% uczniów.

W minionym roku do Kościoła przez sakrament chrztu zostało włączonych 9060 osób, sakrament małżeństwa zawarło 3638 par. Do sakramentu bierzmowania przystąpiło 8718 osób.

W diecezji buduje się aktualnie 29 kościołów, w tym 8 w Warszawie. Każda parafia wznosząca dom Boży jest wspierana przez najbliższe parafie w diecezji. Np. budujący się kościół w parafii św. Faustyny w Warszawie przy ul. Żuromińskiej (dekanat bródnowski) wspomagają parafie Chrystusa Króla i św. Wincentego aM Paulo w Warszawie oraz św. Anny w Kiczkach, a kościół w Długiej Kościelnej parafia Najświętszej Maryi Panny Matki Łaski Bożej w Halinowie oraz Najświętszej Maryi Panny Matki Kościoła w Sulejówku.

Znaczącym dla młodej diecezji wydarzeniem były prace I Synodu Diecezjalnego i uchwalenie lokalnego prawodawstwa niezbędnego dla poprawnego funkcjonowania duszpasterstwa.

Kościołem katedralnym diecezji warszawsko-praskiej jest świątynia św. Floriana na Pradze, wyniesiona w 1997 r. do godności bazyliki mniejszej i w ubiegłego roku rekonsekrowana. Od początku istnienia diecezji wykonano w niej wiele prac. Ustawiono tron biskupi i stalle dla członków Kapituły Katedralnej, odnowiono i przebudowano prezbiterium. Tylko w ostatnim roku wyremontowano zewnętrzną ścianę transeptu od ul. Floriańskiej, wyspawano zewnętrzne ramy okien, wykonano podjazd dla niepełnosprawnych, zamontowano kolejnych pięć witraży. Zamontowano dwa żyrandole przy ołtarzu i kinkiety w prezbiterium, zmontowano ołtarze boczne do wysokości kolumn. Duże prace poczyniono w podziemiach katedry: w znacznej części utwardzono podłoże, wymurowano pomieszczenia na węzeł cieplny, wytynkowano boczne ściany.

W marcu 2001 r. poświęcono i oddano do użytku wyremontowany budynek Kurii Biskupiej przy ul. Floriańskiej. Gdy dziesięć lat temu biskupi i pracownicy Kurii rozpoczynali pracę, wszyscy musieli pomieścić się w kaplicy na parterze. Dziś wszystkie agendy Kurii pracują normalnie w przystosowanych do tego pomieszczeniach, a mogąca pomieścić 250 osób kaplica kurialna służy jedynie właściwym jej celom.

W diecezji do kapłaństwa przygotowuje się 90 alumnów. Formację zdobywają w Wyższym Seminarium Duchownym Diecezji Warszawsko-Praskiej pw. Matki Bożej Zwycięskiej w Tarchominie. 32 studiuje filozofię ( na pierwszych dwóch latach), a 58 teologię. W seminarium studiują także postulanci Zgromadzenia Ojców Kombonianów. W 2001 r. pierwsi diakoni, absolwenci seminarium otrzymali święcenia kapłańskie. Łącznie w seminarium zespół wykładowców stanowią 34 osoby, w tym 32 księży i 2 świeckich. Od 26 lutego 2000 r decyzją Kongregacji ds. Wychowania Katolickiego Seminarium jest afiliowane do Papieskiego Wydziału Teologicznego w Warszawie. Obok stałej pracy formacyjnej, Seminarium służy diecezji i miejscowej gminie. Organizowane są tu np. otwarte koncerty Antoniny Krzysztoń oraz zespołu "Stare Dobre Małżeństwo". Tu właśnie niedawno odbyło się ogólnopolskie sympozjum kanonistów, zebranie Zarządu Federacji Bibliotek Kościelnych w Polsce oaz promocja ekumenicznego wydania Pisma Świętego. Na szczeblu parafii współpraca odbywa się przez Towarzystwo Przyjaciół Wyższego Seminarium Duchownego Diecezji Warszawsko-Praskiej oraz podczas wizyt przełożonych i alumnów w parafiach podczas tzw. niedziel seminaryjnych. Warto podkreślić, że decyzja budowy własnego seminarium duchownego spotkała się z dużym zrozumieniem diecezjan, zarówno duchownych jak i świeckich. Udało się wybudować tak ważną i kosztowną placówkę bez zaciągnięcia kredytów.

Pod patronatem św. Brata Alberta na terenie diecezji prężnie działa Caritas. Corocznie kilka tysięcy dzieci z najuboższych rodzin może dzięki niej wyjechać na kolonie letnie. Caritas prowadzi kilkanaście stacji opieki dla osób starszych i chorych, zespoły opieki długoterminowej. Organizuje warsztaty terapii zajęciowej. Podlega jej również Dom Samotnej Matki w Zielonce. Istnieje internat dla dziewcząt specjalnej troski oraz noclegownia dla bezdomnych w Legionowie. Pod opieką Caritas jest również Dom Opieki Dziennego Pobytu dla osób starszych w Mińsku Mazowieckim. W siedzibie warszawsko-praskiej Caritas działa także poradnia psychologiczna i rodzinna oraz punkt przyjmowania i wydawania odzieży dla potrzebujących.

Na terenie diecezji działa w Warszawie przy ul. Grochowskiej 194/196 Katolicki Ośrodek Adopcyjno-Opiekuńczy pw. Świętych Archaniołów Michała, Gabriela i Rafała. Jego celem jest zapobieganie sieroctwu społecznemu przez stworzenie każdemu dziecku możliwości rozwoju w najbardziej korzystnym środowisku rodzinnym: naturalnym - przez pomoc rodzinie biologicznej lub zastępczym - przez przygotowanie rodziny zastępczej. Inicjatywa powołania ośrodka narodziła się w gronie uczestników Ruchu Obrony Życia im. Księdza Jerzego Popiełuszki, działających przy sanktuarium Ks. Jerzego na warszawskim Żoliborzu. Realizacja pomysłu okazała się możliwa dzięki przychylnej postawie Duszpasterstwa Rodzin Kurii Warszawsko-Praskiej i bp. Kazimierza Romaniuka. W pierwszym roku działalności ośrodka, z 69 rodzin, które zgłosiły chęć adopcji, dzieci otrzymało 20 rodzin. W r. 2000/2001 ze 110 rodzin, które zgłosiły się do ośrodka, 66 rodzin otrzymało dzieci, a 5 rodzin otrzymało status rodziny zastępczej. Ogółem od początku istnienia ośrodka, z 687 rodzin, które zgłosiły chęć adopcji, po spełnieniu surowych kryteriów, dzieci otrzymało 353 rodzin. W ostatnim roku, dzięki pracy ośrodka, 16 dzieci wróciło do rodzin naturalnych. W grudniu 1998 r. ośrodek otrzymał licencję na prowadzenie adopcji zagranicznych. Od tego czasu udało się adoptować za granicę 171 dzieci i umieścić je w 111 rodzinach.

Najważniejszym wydarzeniem w dziejach diecezji była wizyta Ojca Świętego 13 czerwca 1999 r. Papież odwiedził cmentarz żołnierzy polskich w Radzyminie poległych w Bitwie Warszawskiej oraz przewodniczył Liturgii Słowa przed katedrą św. Floriana. Zaapelował wtedy o świętowanie niedzieli i wspólne uczestnictwo w Eucharystii rodziców razem z dziećmi. Zobowiązał Kościół warszawsko-praski do podtrzymywania pamięci o Cudzie nad Wisłą i pozostawił w darze złoty kielich.

Diecezja warszawsko-praska ma już kilka sanktuariów maryjnych. Na prawie diecezjalnym odbyły się koronacje obrazów Matki Bożej w Mińsku Mazowieckim, Otwocku, Sulejówku i na Targówku. Ośrodkami kultu maryjnego są także inne kościoły: konkatedra na Kamionku, sanktuaria w Loretto i Świdrze, kościół Matki Bożej Loretańskiej na Pradze, Narodzenia Pańskiego na ul. Ostrobramskiej, Matki Bożej z Lourdes przy ul. Wileńskiej, Matki Bożej Zwycięskiej w Rembertowie. Ostatnio powstało na Grochowie sanktuarium Matki Bożej Królowej Polskich Męczenników.