Każdego roku w trakcie okresu grzewczego w wielu miastach Polski drastycznie pogarsza się jakość powietrza. Właśnie wtedy do atmosfery dostaje się mnóstwo szkodliwych substancji. To m.in. efekt stosowania nieodpowiedniego opału oraz przestarzałej instalacji grzewczej. Niestety przed zanieczyszczonym powietrzem nie da się uciec, a oddychanie smogiem może prowadzić do wielu chorób m.in. układu oddechowego (astma, rak płuc, przewlekła obturacyjna choroba płuc), krwionośnego (zawał serca, nadciśnienie tętnicze, zaburzenia rytmu serca) oraz nerwowego (problemy z pamięcią i koncentracją, stany depresyjne). Co więcej, szczególnie uważać powinny kobiety w ciąży, ponieważ nadmierny poziom skażenia powietrza ma negatywny wpływ na płód. Badania prof. Wiesława Jędrychowskiego z Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego dowodzą, że kobiety, które podczas ciąży przebywały w szkodliwym środowisku, częściej rodziły dzieci o niższym wzroście, z mniejszą wagą urodzeniową i o niższym ilorazie inteligencji.

Małopolska powiedziała smogowi stop!

18 z 22 najbardziej zanieczyszczonych miast w Europie znajduje się w Polsce, 7 z nich to miasta w Małopolsce. Te liczby nie pozostawiają wątpliwości, że smog to poważny problem dotyczący całego kraju. Dlatego w Małopolsce od kilku lat prowadzi się szeroko zakrojoną akcję, która ma poprawić jakość powietrza w regionie. Włodarze województwa małopolskiego przystąpili do realizacji projektu zintegrowanego LIFE pn. „Wdrażanie Programu ochrony powietrza dla województwa małopolskiego – Małopolska w zdrowej atmosferze”. To projekt nastawiony głównie na edukowanie mieszkańców i zwiększanie ich świadomości na temat zagrożeń płynących ze złej jakości powietrza oraz sposobów przeciwdziałania temu zjawisku. Pomagają w tym Ekodoradcy, czyli wykwalifikowani specjaliści w zakresie ochrony jakości powietrza, którzy udzielają bezpłatnych porad dotyczących np. wymiany pieca, termomodernizacji czy zwiększenia efektywności energetycznej budynku. W urzędach gminy można również dowiedzieć się, jak zdobyć dotację na nową, proekologiczną instalację grzewczą. Dodatkowo w ramach swoich działań Ekodoradcy organizują spotkania, prelekcje oraz warsztaty. Dla najmłodszych mieszkańców przygotowano też specjalną stronę internetową smog.edu.pl, na której za pomocą grafik, krótkich filmów, quizów i gier dzieci mogą dowiedzieć się, jak ważna jest ochrona powietrza, którym oddychamy.

Postawa mieszkańców też ma znaczenie

Działania władz województw, uchwały antysmogowe czy wsparcie finansowe na wymianę starego pieca to jednak nie wszystko. Potrzeba przede wszystkim zaangażowania samych mieszkańców oraz zmiany mentalności i przyzwyczajeń wielu osób. Warto pamiętać, że paląc śmieci, szkodzimy sobie, naszym bliskim i przyrodzie. A przecież środowisko jest dobrem należącym do ogółu społeczeństwa i w równym stopniu powinniśmy dbać o miejsce, w którym będą dorastać przyszłe pokolenia. Już samo właściwe postępowanie w rodzinie i uczenie odpowiednich postaw od najmłodszych lat może znacznie poprawić jakość powietrza.

Znaczenie takiego postępowania podkreślił również papież Franciszek w encyklice Laudato si’, pisząc: Istnieją formy zanieczyszczeń, które codziennie wpływają na ludzi. Narażenie na działanie zanieczyszczeń powietrza stwarza szeroką gamę oddziaływań na zdrowie, zwłaszcza osób najuboższych, powodując miliony przedwczesnych zgonów. Chorują one na przykład z powodu wdychania spalin pochodzących z paliw używanych do celów kuchennych czy ogrzewania.

Każde, nawet najmniejsze działanie podejmowane w celu ochrony środowiska ma sens. A jeśli dołożymy do tego palenie dobrej jakości węglem, w proekologicznych i nowoczesnych piecach, korzystanie z alternatywnych źródeł ogrzewania czy właściwe postępowanie z odpadami, to w ciągu najbliższych lat uda nam się przywrócić przyjazne dla zdrowia człowieka otoczenie.

"Pochwalony bądź, mój Panie, przez matkę naszą Ziemię, która nas żywi i utrzymuje... – śpiewa w radosnym uniesieniu św. Franciszek z Asyżu. Do tej pieśni, zwanej Pieśnią Słoneczną, nawiązuje papież Franciszek w encyklice Laudato si’. Pieśń głosi wielkość Boga i wychwala Go za wspaniałość stworzenia. To naturalna postawa chrześcijanina zrodzona z miłości do Stwórcy i szacunku dla Jego stworzeń. W konsekwencji więc, kto zatruwa ziemię, wodę i powietrze, nie ma prawa śpiewać tej pieśni pochwalnej. Jest bowiem katem tego, co żyje, i występuje przeciw Bogu." - Ks. Andrzej Augustyński Stowarzyszenie SIEMACHA

Więcej informacji na temat projektu LIFE, uchwały antysmogowej i działań Ekodoradców znajduje się na stronie internetowej powietrze.malopolska.pl