Co zrobić, gdy ktoś nas szantażuje i za milczenie żąda pieniędzy?

Odpowiedź eksperta
Z szantażem mamy do czynienia wówczas, gdy osoba trzecia chce wymóc na nas określone zachowanie lub zaniechanie strasząc nas albo stosując gróźbę karalną. Bardzo często szantażyści oczekują od ofiar konkretnych sum pieniędzy – za ochronę, milczenie czy niespełnienie skierowanej wcześniej groźby.

Na początku pytanie: czym jest groźba karalna? Według polskiego prawa karnego, na definicję takiej groźby składa się m.in. groźba rozgłoszenia wiadomości uwłaczającej czci zagrożonego lub osoby jemu najbliższej, przy czym nie jest ważne, czy sama „wiadomość” jest prawdziwa czy nie.

Proszę zauważyć, że kodeks karny nie posługuje się pojęciem szantażu. Stosuje pojęcie „zmuszenia innej osoby do określonego działania”, które ma szerszy zakres pojęciowy niż szantaż w tradycyjnym znaczeniu tego słowa, gdyż obejmuje też stosowanie przemocy.

Z obowiązującego prawa wyraźnie wynika, że ten, kto dopuszcza się szantażu, nie może się czuć bezkarny. Przy czym już samo skierowanie gróźb karalnych jest podstawą do zgłoszenia organom ścigania szantażu i zapowiadane groźby nie muszą być spełnione. Niestety, większość szantażystów ogranicza się do kontaktów telefonicznych bądź mailowych, dlatego często pozostają anonimowi. Zazwyczaj nie znamy ich tożsamości i nie wiemy, gdzie ich szukać.

Jeśli jesteś ofiarą takiego bezprawnego zachowania, to powinieneś złożyć zawiadomienie o przestępstwie na policji lub w prokuraturze. Aby się do tego przygotować pamiętaj: nie usuwaj wiadomości od szantażysty; dokumentuj kontakt z szantażystą (każda rozmowa powinna zostać zarejestrowana). Do zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa dobrze dołączyć dowody potwierdzające, że jest się ofiarą szantażu (np. wspomniane SMS-y, e-maile, nagrania), oraz wskazać świadków takich zachowań. Jednak przede wszystkim nie wahaj się prosić o pomoc!

Jak należy się zachować w sytuacji szantażu? Najważniejsze nie przekazywać szantażyście pieniędzy, z reguły bowiem jedna wpłata nie kończy sprawy.

Ważna uwaga – nie stanowi groźby zapowiedź spowodowania postępowania karnego lub innego postępowania, w którym może zostać nałożona administracyjna kara pieniężna, jeżeli ma ona jedynie na celu ochronę prawa naruszonego przestępstwem.

Należy również pamiętać, że przestępstwo to (art. 191 par. 1 kk) ścigane jest z urzędu.