Obecnie zajmują się nią fachowo przygotowani artyści. Ich piosenki nagrywane są w profesjonalnych, dobrze wyposażonych studiach. To są zawodowe produkcje, sięgające do różnych gatunków muzycznych, zaczynając od popu, przez muzykę hip-hopową (bardzo popularną wśród młodzieży), a skończywszy na heavy metalu. Dzisiaj jest dużo łatwiej o realizacje dźwiękowe na wysokim poziomie; technologie są dostępniejsze i mniej kosztowne. Kiedy wpisujemy w przeglądarkę internetową hasło: radia z muzyką chrześcijańską, wyświetla się liczba 1798.

Muzyka na dwa radia

W samej Częstochowie i okolicy możemy słuchać dwóch rozgłośni, które prezentują muzykę chrześcijańską: Radia Fiat i Radia Jasna Góra.

Pierwsza jest radiem komercyjnym, w którym zachowana jest równowaga między utworami stricte religijnymi a muzyką świecką.

– Gramy pół na pół. Więcej muzyki chrześcijańskiej jest w godzinach wieczornych, kiedy mamy programy ewangelizacyjne, i w nocy. Pozostały czas wypełniają, z nieco mniejszą domieszką muzyki chrześcijańskiej, piosenki z dobrym przesłaniem – mówi Jacek Jarawka, redaktor muzyczny radia, który dalej wyjaśnia: – Utwory z przesłaniem to są kompozycje, które nie mogą budzić kontrowersji w świetle nauki Kościoła. I nie chodzi tylko o teksty piosenek, ale również o osobę wykonawcy. Są i tacy artyści, których można z powodzeniem prezentować na antenie, chociaż nie kojarzą się z nurtem muzyki religijnej. Myślę tutaj o soliście zespołu poprockowego A-ha Mortenie Harkecie, który jest jednym z najbardziej znanych obrońców życia w Norwegii.

Z dumą

Według opinii redaktora Radia Fiat, utwory z nurtu religijnego spokojnie mogłyby być prezentowane w stacjach komercyjnych. – Gdyby topowe stacje chciały tę muzykę grać, to gwarantuję, że wizerunek muzyczny tych stacji nic by nie stracił, a wręcz przeciwnie, tylko zyskał. W naszym radiu te utwory się mieszają. Na dobrą sprawę nikt nie zauważa, że ta kompozycja zaśpiewana przez Piotra Cugowskiego jest świecką w porównaniu z piosenką Grzegorza Kloca; okazuje się, że one się ze sobą nie kłócą.

Świeckie kazania

Muzyka chrześcijańska stara się wpasować w modne nurty muzyczne. Popularne i atrakcyjne obecnie dla młodzieży są brzmienia hip-hopowe. Czy również i taka muzyka jest obecna na antenie Radia Fiat? Pytamy Jacka Jarawkę. – Jak się wsłuchamy w teksty raperów takich jak Łukasz Bęś „Bęsiu” czy Piotr Kowalczyk „Tau”, to oni inspirują się Biblią. Można powiedzieć, że są to rapowane świeckie homilie. Jeżeli to do młodych lepiej przemawia niż kazanie księdza z ambony, to czemu nie? Chwała im za to – odpowiada.

Religijnych twórców po 1989 r. zasiliły osoby, które szlify zawodowych artystów sceny muzycznej zdobywały na antypodach oazowych muzycznych dokonań, występując m.in. na znanym festiwalu w Jarocinie, a którzy potem się nawrócili. Jacek Jarawka wskazuje na Dariusza Malejonka i Roberta Friedricha „Litzę”. Ten ostatni nawet odżegnał się od swej przeszłości. – Ci znani muzycy mocno przyczynili się do popularyzacji muzyki chrześcijańskiej – podkreśla nasz rozmówca.

Nie po drodze z Kościołem

Obecnie nasiliło się zjawisko odejścia od Kościoła znanych artystów. Zapytaliśmy więc redaktora muzycznego Radia Fiat, czy tacy twórcy mogą być nadal promowani w rozgłośniach katolickich.

– Ja bym nie oddzielał twórczości od postawy. Jeżeli ktoś kontestuje Kościół, to nie powinien być promowany w katolickiej stacji. Ale są artyści, którzy trwają przy Kościele wbrew nagonce, słusznej czy niesłusznej, nie ulegają presji środowiska, jak m.in. Marek Piekarczyk – ocenił zjawisko Jacek Jarawka.

Muza z Jasnej Góry

– Nasze radio nie ma tak mocno sprofilowanych muzycznych preferencji. Staramy się promować dobrą muzykę. Ta dobra muzyka jest filtrowana przez wrażliwość naszych realizatorów, czyli gramy to, co się nam podoba; mnie, dyrektorowi, i zespołowi radia. Najwięcej prezentujemy polskich wykonawców, i to jest pierwszy wyznacznik, oraz według drugiego wyznacznika – muzykę chrześcijańską. Ale to nie znaczy, że nie pojawia się muzyka zagraniczna. Jeżeli zaś chodzi o muzykę świecką, to kluczem doboru jest treść piosenki, która nawiązuje do zagadnienia audycji czy też do tematu pasma otwartego – mówi o. Andrzej Grad, dyrektor Radia Jasna Góra.

Autorski charakter

Jak zapewnia dyrektor, realizatorzy audycji mają bardzo dużo swobody, jeżeli chodzi o dobór utworów. – Nie mamy szablonów, godzinowych ram, w których ma się pojawiać dany muzyczny gatunek. Jestem w stanie zgadnąć, który z moich pracowników realizuje audycję, właśnie po ich preferencjach muzycznych. Ich wrażliwość muzyczna sprawia, że gramy różnorodną muzykę, która uatrakcyjnia nasz program. Czasami dzięki zainteresowaniom naszych pracowników odkrywamy nowe zjawisko muzyczne.

Wymagania koncesyjne rozgłośni radiowych, co do proporcji słowa mówionego do muzyki, określają ogólne przepisy. One dotyczą nie tylko rozgłośni komercyjnych takich jak Radio Fiat, ale też nadawców społecznych, jak Radio Jasna Góra. Zostały one ustalone na poziomie 33% słowa mówionego i reszty, zagospodarowanej przez muzykę.

– U nas do słowa mówionego wlicza się modlitwę, transmisje Mszy św. i innych nabożeństw – wyjaśnia o. Grad.

Co jest grane

– Idąc za zaleceniami Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, preferujemy na antenie przede wszystkim polską piosenkę, również tę rodzimą chrześcijańską, która w ostatnim okresie mocno się sprofesjonalizowała i osiągnęła bardzo dobry poziom wykonawczy. Naprawdę jest co promować – cieszy się dyrektor Radia Jasna Góra i dodaje: – Mam satysfakcję, że do naszego radia są przesyłane propozycje, że w świecie muzycznym rozgłośnia z Jasnej Góry jest miejscem, w którym artyści chcą się promować.

Na antenie nie brakuje muzyki poważnej. Ciekawą propozycją jest audycja prowadzona przez Katarzynę Suską-Zagórską, byłą solistkę Teatru Wielkiego – Opery Narodowej w Warszawie. Prezentowane są też zbiory jasnogórskiej muzyki dawnej. Ich historie i tajemnice odkrywa o. Nikodem Kilnar.

Na własnym podwórku

W obu rozgłośniach nie zapomina się o artystach działających w regionie częstochowskim. Rodzima scena chrześcijańska też ma swoich znanych wykonawców. Pomijając działalność rodziny Pospieszalskich czy Janusza „Yaniny” Iwańskiego, na falach eteru można wysłuchać twórczości m.in.: zespołu 77FM Formacja z Mocą, małżeństwa Anastazji i Andrzeja Filipskich, Agnieszki Fiuk, śpiewającego katechety Marcina Kupczyka, Marty Madejskiej i innych.

Radio Jasna Góra działa od 1995 r., jest rozgłośnią sanktuarium Matki Bożej Częstochowskiej.

Radio Fiat zaczęło nadawać w 1991 r. w czasie Światowych Dni Młodzieży w Częstochowie. Rozgłośnia należy do archidiecezji częstochowskiej.