Synod jest nowym doświadczeniem dla wspólnot parafialnych. My znamy Kościół scentralizowany, a dokument o Synodzie podkreśla, że synodalność jest drogą Kościoła XXI wieku. Różne są zapatrywania na Synod. Widoczne są dwie postawy co do reformy w Kościele. Część osób twierdzi, że należy wprowadzić wszystko, co jest ze świata, inni – na przeciwnym biegunie – każdą próbę zmiany traktują jako atak na wiarę katolicką. Musimy jednak zrozumieć, że w tej reformie kluczowa jest troska o Kościół – mówi ks. dr hab. Jarosław Czerkawski, koordynujący prace diecezjalnego zespołu synodalnego. Dlatego – wyjaśnia – Synod ma się odbywać w duchu prawdy, a nie jedynie krytyki. – Mocno liczymy na pomoc Ducha Świętego. Każde spotkanie ma się rozpoczynać modlitwą do Niego. W pierwszym rzędzie należy wsłuchiwać się w głos ludu Bożego, tych którzy są zaangażowani w życie wspólnoty, ale również zabiegać i zachęcać ludzi z peryferii Kościoła. Ten ich głos jest ważny. Trzeba wysłuchać, próbować zrozumieć ich powody odejścia od praktyk religijnych czy utraty wiary. Mamy szansę zainteresować się i przyciągnąć te osoby do wspólnoty Kościoła – tłumaczy.

Wartość spotkania i dialogu

Niektóre parafie mają już pierwsze synodalne doświadczenia. Kroczyce, Nakło i Pradła z racji bliskości położenia i podobnej specyfiki utworzyły wspólnie liczący 20 osób zespół synodalny z reprezentantów trzech parafii, w wieku od 25 do 75 lat. Są w nim małżeństwa, osoby samotne, młodzież, osoba konsekrowana. Spotykali się w trzech parafiach, w lutym na zakończenie prac powstaną wnioski.

Ksiądz Jacek Iwan z Nakła zauważa, że były to interesujące i owocne rozmowy, prowadzone w oparciu o specjalnie przygotowany program. – Jako księża staraliśmy się towarzyszyć zespołowi i wsłuchiwać się w jego głos. Wybrzmiały zwłaszcza tematy związane z liturgią. Zespół synodalny zwracał uwagę na świętość liturgii i jej wagę w życiu chrześcijanina, stąd wyrażał troskę o celebrację i chęć włączenia się w liturgię poprzez czytanie słowa Bożego. Pojawiła się sugestia potrzeby katechez dla dorosłych, które umożliwiałyby odkrywanie bogactwa Eucharystii, rozumienia znaków w liturgii, gestów wykonywanych przez kapłana. Uczestnicy mówili również o potrzebie Mszy św. z udziałem dzieci, tak aby mogły wzrastać w wierze. Wskazywali na istotę postu eucharystycznego. Mocno też zaakcentowana została troska o dostęp do kościoła w czasie pandemii. Okazało się, że dla wielu osób zamykanie kościołów w pandemii, limity i ograniczenia były ciężkim i często niezrozumiałym doświadczeniem. Jakie nadzieje ks. Iwan wiąże dla parafii w związku z pracą zespołu? Podkreśla, że same rozmowy były wartością. Spodziewa się większej odwagi w działaniu i zaangażowania się parafian w życie Kościoła i parafii.

Dziekan, ks. Zbigniew Krzyszkowski, proboszcz parafii Kroczyce, mówi o pozytywnym doświadczeniu, o dobrym czasie, który dał przestrzeń do wsłuchania się w głos parafian, poznania ich zapatrywania na wiele spraw. – Dużo rozmawialiśmy o liturgii, Eucharystii, którą powinien żyć chrześcijanin. Padła też propozycja częstszego organizowania Mszy św. o Duchu Świętym, która rozpoczynała każde nasze spotkanie. Takie już są organizowane. Odnośnie do nas kapłanów zaakcentowano pragnienie wiernych byśmy byli przede wszystkim ekspertami od spraw duchowych. A to wszystko wychodzi właśnie na Eucharystii – mówi.

Słuchanie i wzajemne umacnianie się w wierze

Kolejne parafie wystartowały z pracami jeszcze przed zakończeniem roku. Niektórzy mówią, że wyczuwa się większe ożywienie w Kościele, powiew Ducha Świętego. – To bycie razem i słuchanie się nawzajem z pewnością będzie budować i umacniać w wierze wiernych świeckich i duszpasterzy. Zintegruje wspólnotę parafii i stworzy okazję wzięcia odpowiedzialności wszystkich bez wyjątku za duszpasterstwo. Wszyscy ochrzczeni w działalności zbawczej Kościoła mają wzajemnie się uzupełniać i przyczyniać się do powodzenia misji Kościoła w świecie – wyjaśnia ks. Marcin Rokita – koordynator parafialnych zespołów synodalnych i wykładowca teologii pastoralnej. Udziela również kilku wskazówek. Na stronie synodkielce.pl są do pobrania gotowe scenariusze spotkań zespołów synodalnych. Przewidzianych jest 10 spotkań, ale nic nie stoi na przeszkodzie, aby w ramach jednego spotkania omówić dwa tematy. Dobrze jest, gdy jeden z uczestników spotkania, niekoniecznie osoba duchowna, zrobi krótkie wprowadzenie do omawianego tematu. W spotkaniach grup parafialnych istotne jest, aby słuchając siebie kierować się zasadami komunii, uczestnictwa i misji, które inspirują drogę synodalną. Należy bardzo uważnie słuchać innych, starać się dobrze zrozumieć myśli i uczucia drugiego, unikać równoczesnego mówienia z innymi, pozwolić każdemu wypowiedzieć się do końca, ale i trzymać się ustalonego czasu, unikać ogólników, nie oceniać drugiego.