Na południowych krańcach diecezji, przy granicy ze Słowacją, u podnóża Magury Małastowskiej, niedaleko Gorlic, położona jest miejscowość Owczary. Została założona w 1332 r. na prawie niemieckim i aż do 1949 r. nosiła nazwę Rychwałd. W 1949 r. nazwę tę zmieniono na Owczary. W 1417 r. została ponownie ulokowana, tym razem na prawie wołoskim i zasiedlona przez Łemków. Oni to już w 1420 r. zbudowali w tej miejscowości cerkiew. Dotrwała ona do naszych czasów, została wzniesiona w typie cerkwi zachodnio-łemkowskich. Jest budowlą drewnianą o konstrukcji zrębowej, orientowaną od zachodu na wschód. Składa się z trzech części: prezbiterium, nawy oraz babińca. W 1701 r. rozbudowano zakrystię i prezbiterium. Nad babińcem w 1783 r. zbudowano okazałą wieżę. W 1870 r. poszerzono babiniec. Cerkiew wielokrotnie była odnawiana i upiększana (1880, 1886, 1911, 1926, 1938). W latach 1935-38 wykonano w niej nową polichromię z okazji obchodów 950-lecia chrztu Rusi.

Ostatni gruntowny remont z inicjatywy ks. prałata Stanisława Dziedzica (1938-2015), proboszcza Sękowej od 1967 r. do 2005 r., miał miejsce w latach 80. XX w. Renowacja przebiegała z wielką troską o zachowanie swej historycznej postaci. Przywrócono wtedy gontowe pokrycie ścian i dachów namiotowych, a całość działań konserwatorskich została wyróżniona prestiżową międzynarodową nagrodą organizacji „Europa Nostra”. W wyposażeniu świątyni zwracają uwagę barokowy ikonostas z XVIII w., w nawie dwa barokowe ołtarze boczne: po stronie północnej z ikoną Matki Boskiej z Dzieciątkiem (XIX w.), po południowej – z dużą ikoną św. Mikołaja (pocz. XVIII w.). Ikony w ikonostasie pochodzą prawdopodobnie z dwóch warsztatów malarskich. Ikony namiestne, prazdniki, medaliony z wrót carskich i malowidła na cokole ikonostasu powstały prawdopodobnie w 1712 r. i są dziełem Jana Medyckiego. Pozostałe ikony pochodzą z 1756 r., lecz ich autor nie został ustalony.

Przy ścianie wschodniej znajduje się niewielki ołtarzyk z ikoną Chrystusa Nauczającego z XVII w. W ołtarzu bocznym, przy ścianie północnej nawy – XVII-wieczna ikona Matki Bożej z Dzieciątkiem w metalowej sukience, zaś przy ścianie południowej – barokowy ołtarz z ikoną św. Mikołaja z początku XVIII w. W ogrodzeniu świątyni zbudowano z cegły masywną dzwonnicę z XIX w., która jest jednocześnie bramą do świątyni.

Obiekt w 2013 r. został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Naturalnego UNESCO. Cerkiew ta, pieczołowicie odremontowana z niezwykłą troską o zachowanie swej historycznej postaci, stanowi zabytek w pełni autentyczny i wyjątkowy na szlaku architektury drewnianej. Od 1947 r. cerkiew jest kościołem filialnym parafii rzymskokatolickiej w Sękowej. Od 1988 r. odprawiane są także w każdą niedzielę nabożeństwa grecko-katolickie.

Jak dojechać

Owczary położone są niedaleko Gorlic. Z Gorlic kierujemy się drogą 977 do miejscowości Siary i tam skręcamy w prawo do Owczar i po około 5 km jesteśmy na miejscu. Wybierając się tam warto odwiedzić także kościół św. Filipa i Jakuba w Sękowej, o którym więcej za tydzień.

Wydarzenia

Msza św. w każdą niedzielę o godz. 12 w obrządku łacińskim, o godz. 8.30 – grecko-katolickim. Istnieje możliwość skorzystania z oprowadzenia po świątyni przez p. Renatę Bania, tel. 18 351 89 73.