Liczba uczestników niedzielnych Mszy św. (dominicantes) i osób przystępujących do Komunii św. (communicantes) pozostaje w Polsce na tym samym poziomie co przed rokiem - wynika z najnowszych badań pallotyńskiego Instytutu Statystyki Kościoła Katolickiego. Do kościoła w niedzielę chodzi 40 proc. wiernych, dokładnie tyle samo, co przed rokiem, do Komunii św. przystępuje 16,2 proc., czyli nieco więcej. Najwyższe wskaźniki dominicantes i communicantes odnotowuje się w diecezjach Polski południowo-wschodniej: tarnowskiej, przemyskiej i rzeszowskiej. Średnią wartość dla Polski wskaźniki religijności sporo przekraczają także w diecezjach: pelplińskiej, opolskiej, siedleckiej, drohiczyńskiej oraz białostockiej. Najniższe wskaźniki odnotowuje się natomiast - już tradycyjnie - w północno-zachodniej części kraju, w diecezjach: szczecińsko-kamieńskiej, koszalińsko-kołobrzeskiej oraz łódzkiej i sosnowieckiej.

- Tendencję spadkową wskaźnika dominicantes oraz wzrostu communicantes w ostatnich kilkunastu latach obserwuje się we wszystkich diecezjach, niezależnie od ich charakteru, liczby parafii miejskich lub wiejskich - twierdzi ks. prof. Witold Zdaniewicz, dyrektor ISKK.

Polacy w dalszym ciągu uczestnictwo we Mszy św. motywują najczęściej czynnikami wewnętrznymi, jak przeżycie religijne i nakaz sumienia. Motywy te nie zmieniają się i zdecydowanie dominują w ostatnich dwudziestu latach. W 2012 r. nieco więcej niż co drugi respondent może być zaliczony do praktykujących w miarę systematycznie (w każdą lub prawie każdą niedzielę), natomiast mniej niż trzy czwarte ankietowanych to tzw. katolicy niedzielni (praktykujący przynajmniej raz w miesiącu). Co piąty Polak - według tego badania - może być zakwalifikowany jako katolik „świąteczny” (praktykujący w wielkie święta lub tylko przy określonych okazjach) i co dwudziesty w ogóle nie praktykuje.

Badania tego typu prowadzone są przez Instytut Statystyki Kościoła Katolickiego SAC od 1980 r. W pierwszym roku badania wskazały, że 51 proc. osób deklarujących się jako katolicy uczestniczyło w niedzielnej Mszy św., a 7,8 proc. przyjmowało Komunię św. W ostatnim badaniu z 2012 r. wskaźnik wyniósł odpowiednio 40 i 16,2 proc. Oznacza to - w latach 1980-2012 - spadek wskaźnika dominicantes o 11 proc. oraz wzrost communicantes niemal o 9 proc. Wzrasta zatem, jak oceniają badacze, pogłębiona religijność Polaków.

- Wydaje się, że stan religijności społeczeństwa polskiego w przyszłości będzie w dużej mierze zależeć od adekwatnej do zmian działalności duszpasterskiej Kościoła - twierdzi ks. prof. Janusz Mariański z KUL. Na co powinni zwrócić uwagę duszpasterze? Jednym z przykładów jest podejście wiernych do modlitwy osobistej - w 2012 r. co piąty badany zrezygnował z indywidualnych modlitw, a tylko co drugi modlił się w miarę regularnie. W latach 1991-2012 zmniejszył się wskaźnik codziennej modlitwy o prawie 9 proc. W tym samym czasie o prawie 10 proc. zwiększył się wskaźnik tych, którzy modlili się w różnych, szczególnych sytuacjach życiowych.